آموزش بازی سازی از صفر تا صد (20 درس رایگان)

بازی‌سازی ترکیبی از برنامه‌نویسی، طراحی، گرافیک، صدا، داستان و حل مسئله است. با این حال برای ساخت اولین بازی لازم نیست در همه این زمینه‌ها متخصص باشید. امروزه موتورهای بازی‌سازی بخش زیادی از کارهای پیچیده مانند رندر گرافیک، برخورد اجسام، فیزیک، صدا و مدیریت صحنه‌ها را آماده در اختیار سازنده قرار می‌دهند.

برای یک مبتدی، مسیر مناسب معمولاً چنین است:

ایده ساده → انتخاب موتور → ساخت صحنه → اضافه‌کردن بازیکن → برنامه‌نویسی قوانین → برخورد و امتیاز → صدا و رابط کاربری → تست → خروجی بازی

اگر بتوانید همین چرخه را برای یک بازی کوچک اجرا کنید، پایه اصلی بازی‌سازی را یاد گرفته‌اید.

بازی چگونه ساخته می‌شود؟

هر بازی از چند بخش اصلی تشکیل شده است.

مثلاً یک بازی ساده ماشین‌سواری را تصور کنید. شما به ماشین بازیکن، جاده، موانع، دوربین، کنترل حرکت، سیستم امتیاز، صدا و صفحه شروع و پایان نیاز دارید.

بنابراین بازی فقط تصویر و شخصیت نیست. پشت صحنه مجموعه‌ای از قوانین وجود دارد:

اگر بازیکن کلید W را فشار داد → ماشین جلو برود

اگر ماشین با مانع برخورد کرد → سرعت کم شود

اگر بازیکن به خط پایان رسید → مرحله تمام شود

این قوانین معمولاً با کدنویسی یا سیستم‌های Visual Scripting ساخته می‌شوند.

Game Engine چیست؟

Game Engine یا موتور بازی‌سازی نرم‌افزاری است که ابزارهای اصلی ساخت بازی را فراهم می‌کند.

سه گزینه معروف برای شروع عبارت‌اند از:

در سال ۲۰۲۶ خانواده Unity 6 همچنان نسخه اصلی Unity است و Unity 6.3 LTS برای پروژه‌هایی که به پایداری بلندمدت نیاز دارند ارائه می‌شود. Unreal Engine نیز در ژوئن ۲۰۲۶ نسخه 5.8 را منتشر کرده است. Godot نیز نسخه پایدار 4.7.1 را در ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر کرده است.

برای اولین بازی لازم نیست پیچیده‌ترین موتور را انتخاب کنید. مهم‌تر این است که چند ماه روی یک ابزار بمانید و مرتب موتور خود را عوض نکنید.

بازی دوبعدی یا سه‌بعدی

یکی از اولین تصمیم‌ها انتخاب 2D یا 3D است.

بازی دو‌بعدی معمولاً برای شروع آسان‌تر است. نمونه‌هایی مانند بازی پلتفرمر، پازل، بازی کارتی یا بازی از نمای بالا می‌توانند پروژه‌های آموزشی خوبی باشند.

بازی سه‌بعدی مفاهیم بیشتری مانند محورهای سه‌بعدی، نور، دوربین، مدل سه‌بعدی، متریال و فیزیک پیچیده‌تر دارد.

اگر هیچ تجربه‌ای ندارید، ساخت یک بازی 2D کوچک معمولاً انتخاب بهتری است.

Scene یا صحنه چیست؟

Scene را می‌توان یک بخش از بازی در نظر گرفت.

مثلاً بازی شما ممکن است این صحنه‌ها را داشته باشد:

Main Menu

Level 1

Level 2

Game Over

هر Scene شامل اشیای مختلف است.

مثلاً Level 1 می‌تواند بازیکن، دشمن، زمین، سکه‌ها، دوربین و نور را در خود داشته باشد.

یکی از اولین مهارت‌های بازی‌ساز شناخت نحوه ساخت، ذخیره و جابه‌جایی میان Sceneهاست.

Game Object چیست؟

تقریباً هر چیزی که داخل بازی وجود دارد یک Object است.

مثلاً:

• بازیکن
• دشمن
• ماشین
• درخت
• سکه
• گلوله
• دوربین
• چراغ

اما Object به‌تنهایی معمولاً رفتار خاصی ندارد.

برای آن ویژگی و رفتار تعریف می‌کنید.

مثلاً:

Player

می‌تواند دارای تصویر، محل قرارگیری، Collider، حرکت و Health باشد.

این تفکر شیءمحور در اکثر موتورهای بازی‌سازی بسیار مهم است.

مختصات و Transform را یاد بگیرید

هر شیء باید جایی در فضای بازی قرار بگیرد.

در بازی‌های سه‌بعدی معمولاً با سه محور سروکار داریم:

X

Y

Z

Transform معمولاً سه ویژگی اصلی دارد:

Position محل قرارگیری

Rotation زاویه چرخش

Scale اندازه

اگر این سه مفهوم را خوب یاد بگیرید، جابه‌جایی و کنترل اشیای بازی بسیار ساده‌تر خواهد شد.

Sprite و مدل سه‌بعدی

در بازی 2D معمولاً از Sprite استفاده می‌شود.

Sprite می‌تواند تصویر بازیکن، دشمن، سکه یا پس‌زمینه باشد.

در بازی 3D به مدل‌های سه‌بعدی نیاز داریم که ممکن است با نرم‌افزارهایی مانند Blender یا Maya ساخته شوند.

برای شروع لازم نیست همه گرافیک‌ها را خودتان بسازید. می‌توانید از Assetهای رایگان یا ساده استفاده کنید و تمرکز را روی یادگیری منطق بازی قرار دهید.

Collider و Collision

یکی از مفاهیم بسیار مهم بازی‌سازی Collision یا برخورد است.

فرض کنید بازیکن به دیوار می‌رسد. موتور باید تشخیص دهد که بازیکن نباید از دیوار عبور کند.

برای این کار معمولاً از Collider استفاده می‌شود.

مثلاً:

Box Collider

Circle Collider

Sphere Collider

Capsule Collider

Collider یک محدوده نامرئی برای تشخیص برخورد ایجاد می‌کند.

لازم نیست همیشه Collider دقیقاً شکل ظاهری جسم را دنبال کند. در بسیاری از بازی‌ها Collider ساده‌تر باعث عملکرد بهتر می‌شود.

Rigidbody و فیزیک

اگر یک جسم باید از قوانین فیزیکی مانند جاذبه و برخورد پیروی کند، معمولاً از سیستم فیزیک موتور استفاده می‌شود.

مثلاً یک توپ از ارتفاع رها می‌شود:

Gravity → سقوط → برخورد با زمین → واکنش فیزیکی

در Unity مفهومی مانند Rigidbody برای این کار بسیار مهم است.

در Unreal و Godot نیز سیستم‌های فیزیکی مشابهی وجود دارند.

یکی از اشتباهات مبتدیان این است که حرکت همه اشیا را دستی برنامه‌نویسی کنند، در حالی که گاهی موتور فیزیک می‌تواند این کار را بهتر انجام دهد.

Input یا کنترل بازیکن

بازی باید فرمان کاربر را دریافت کند.

ورودی می‌تواند از:

• کیبورد
• موس
• دسته بازی
• صفحه لمسی
• حسگرهای موبایل

باشد.

مثلاً:

A → حرکت به چپ

D → حرکت به راست

Space → پرش

Mouse Click → شلیک

بهتر است از همان ابتدا کنترل بازیکن را از سایر بخش‌های منطق بازی جدا نگه دارید تا بعداً تغییر کنترل‌ها آسان‌تر شود.

Game Loop را بفهمید

بازی دائماً در حال بررسی و به‌روزرسانی وضعیت خود است.

به‌صورت ساده:

دریافت ورودی → محاسبه وضعیت → حرکت اشیا → بررسی برخورد → نمایش تصویر جدید → تکرار

این چرخه بارها در هر ثانیه اجرا می‌شود.

به تعداد تصاویری که در هر ثانیه نمایش داده می‌شود FPS یا Frames Per Second گفته می‌شود.

مثلاً 60 FPS یعنی تقریباً 60 فریم در هر ثانیه نمایش داده می‌شود.

درک Game Loop کمک می‌کند بفهمید چرا نباید عملیات بسیار سنگین را در هر فریم اجرا کنید.

Script و برنامه‌نویسی

بخش بزرگی از رفتار بازی توسط Scriptها ساخته می‌شود.

مثلاً در Unity معمولاً از C# استفاده می‌شود.

کد فرضی حرکت می‌تواند چنین منطقی داشته باشد:

اگر کلید راست فشار داده شد
    بازیکن به راست حرکت کند

اگر بازیکن به دشمن برخورد کرد
    جان کم شود

برای شروع بازی‌سازی لازم نیست برنامه‌نویس حرفه‌ای باشید، اما بهتر است این مفاهیم را بلد باشید:

• متغیر
• شرط
• حلقه
• Function
• Class
• Object
• List
• Event

بعد از یادگیری این موارد، کدهای بازی بسیار قابل فهم‌تر می‌شوند.

Visual Scripting چیست؟

اگر برنامه‌نویسی برایتان دشوار است، بعضی موتورهای بازی‌سازی امکان ساخت منطق با نمودارهای بصری را دارند.

معروف‌ترین نمونه Blueprints در Unreal Engine است.

مثلاً به‌جای نوشتن کد می‌توانید Nodeها را به یکدیگر متصل کنید:

Player Collision → Reduce Health → Play Sound → Check Game Over

Visual Scripting برای شروع بسیار جذاب است، اما همچنان باید منطق برنامه‌نویسی را یاد بگیرید.

Prefab یا شیء قابل استفاده مجدد

یونیتی رو قورت بده! بدون کلاس، سرعت 2 برابر، ماندگاری 3 برابر، پولسازی عالی ساخت بازی دو بعدی و سه بعدی... دانلود:

پک 1 بازی سازی دو بعدی (مبتدی تا متوسط)  پک 2 بازی سازی دو بعدی (پیشرفته)

پک 1 بازی سازی سه بعدی (مبتدی تا متوسط)  پک 2 بازی سازی سه بعدی (پیشرفته)

پک واقعیت مجازی در یونیتی

فرض کنید در بازی 100 سکه دارید.

نباید هر سکه را از صفر ایجاد کنید.

یک نمونه اصلی می‌سازید و بارها از آن استفاده می‌کنید.

در Unity این مفهوم Prefab نام دارد و موتورهای دیگر نیز روش‌های مشابهی دارند.

اگر بعداً ظاهر یا رفتار نمونه اصلی را تغییر دهید، مدیریت اشیای تکراری بسیار آسان‌تر می‌شود.

Animation چیست؟

Animation فقط راه‌رفتن شخصیت نیست.

ممکن است برای:

• باز شدن در
• حرکت دشمن
• انفجار
• تغییر منو
• پرش شخصیت
• حرکت دوربین

استفاده شود.

شخصیت‌ها معمولاً چند حالت دارند:

Idle → Walk → Run → Jump → Attack

سیستم انیمیشن تعیین می‌کند چه زمانی میان این حالت‌ها جابه‌جا شویم.

UI یا رابط کاربری

بازی به رابط کاربری نیز نیاز دارد.

مثلاً:

Health

Score

Pause

Inventory

Start Game

Game Over

UI باید واضح باشد و بیش از حد فضای صفحه را اشغال نکند.

یکی از تمرین‌های خوب برای مبتدی ساخت یک Health Bar و Score Counter است.

Sound و Music

صدا بخش بسیار مهم تجربه بازی است.

سه گروه را از هم جدا کنید:

Sound Effect

مانند شلیک، برخورد و قدم‌زدن.

Music

موسیقی پس‌زمینه.

UI Sound

صدای کلیک روی دکمه و منو.

حتی یک بازی گرافیکی ساده با صدای مناسب می‌تواند بسیار حرفه‌ای‌تر احساس شود.

Level Design چیست؟

Level Design فقط قرار دادن چند دیوار و دشمن نیست.

طراح مرحله مشخص می‌کند بازیکن از کجا شروع کند، چه چیزی یاد بگیرد، چه زمانی با چالش روبه‌رو شود و چگونه به هدف برسد.

یک مرحله خوب معمولاً چنین روندی دارد:

آموزش → چالش ساده → چالش بیشتر → پاداش → پایان

از همان مرحله اول بازی را بیش از حد سخت نکنید.

Game Design Document

قبل از شروع یک بازی کمی برنامه‌ریزی کنید.

یک سند ساده بنویسید:

نام بازی

سبک

هدف بازیکن

کنترل‌ها

دشمنان

روش برد و باخت

تعداد مراحل

لازم نیست سند 100 صفحه‌ای باشد. برای بازی اول حتی یک صفحه کافی است.

هدف این است که وسط پروژه دائماً ایده اصلی را تغییر ندهید.

اصول بازی سازی (اینفوگرافی)

دانلود دروس آموزش بازی سازی

• برای دانلود دروس کافی ست دکمه Alt را نگه دارید و روی هر درس کلیک کنید. یا اینکه فقط روی آن کلیک کنید و بعد از باز شدن درس علامت سه نقطه پایین سمت راست را بزنید و گزینه Save as را انتخاب نمایید.
• هر درسی کار نکرد حتما در بخش نظرات اعلام کنید تا مشکل سریعا رفع شود

حتما در کنار این مطلب بخوانید: ۵ نرم افزار عالی برای ساخت انیمیشن های ساده و حرفه ای

بازی سازی با یونیتی

 دانلود فیلم های این پکیج

 دانلود جزوه PDF

 حجم: ۴۸۰ مگابایت

 سطح: از صفر تا صد

 نسخه آموزش داده شده: مناسب برای همه نسخه های یونیتی

بذارین واقعیت رو بهتون بگم! هیچ پک رایگانی بازی سازی با یونیتی رو حرفه ای بهتون یاد نمیده! ضمنا با یادگیری بازی سازی، زندگی و اینده ت زیر و رو میشه چون فوق العاده بین هم شرکت های داخلی هم اونور آب طرفدار و خواهان داره. یک بار برای همیشه با پک زیر یادش بگیر (بازی دو بعدی مال بازی های ساده تره و سه بعدی وقت گیرتر وحرفه ای تره اما درامدش هم بیشتره) برای خرید هر پکیج روی عکسش کلیک کنید:

بازی سازی با آنریل

 دانلود فیلم های این پکیج: بخش ۱   بخش ۲

 دانلود جزوه PDF

 حجم: یک گیگ

 سطح: از صفر تا صد

  نسخه آموزش داده شده: مناسب برای همه نسخه ها

تست بخش بزرگی از بازی‌سازی است

بازی را فقط خودتان آزمایش نکنید.

ممکن است مرحله‌ای که برای شما بسیار آسان است برای بازیکن جدید گیج‌کننده باشد.

از فرد دیگری بخواهید بدون راهنمایی شما بازی کند.

ببینید:

کجا متوقف می‌شود؟

چه چیزی را متوجه نمی‌شود؟

کدام قسمت خسته‌کننده است؟

این اطلاعات گاهی از ساعت‌ها برنامه‌نویسی ارزشمندتر هستند.

بازی اولتان را کوچک انتخاب کنید

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات مبتدیان این است که پروژه اولشان چیزی شبیه GTA، Call of Duty یا Minecraft باشد.

پروژه اول بهتر است چیزی مثل این باشد:

Pong

Flappy Bird ساده

بازی جمع‌آوری سکه

Platformer دو‌بعدی یک‌مرحله‌ای

مثلاً برای بازی جمع‌آوری سکه کافی است:

بازیکن حرکت کند، سکه‌ها جمع شوند، امتیاز افزایش یابد و بعد از جمع‌کردن همه سکه‌ها پیام پیروزی نمایش داده شود.

همین پروژه ساده مفاهیم زیادی را آموزش می‌دهد.

مسیر پیشنهادی یادگیری بازی‌سازی

برای شروع این ترتیب مناسب است:

مرحله ۱
شناخت محیط موتور بازی‌سازی.

مرحله ۲
Scene، Object و Transform.

مرحله ۳
مبانی برنامه‌نویسی.

مرحله ۴
کنترل بازیکن.

مرحله ۵
Collider و Physics.

مرحله ۶
دشمن، امتیاز و Health.

مرحله ۷
Animation و Sound.

مرحله ۸
UI و Menu.

مرحله ۹
ساخت چند Level.

مرحله ۱۰
Optimization، تست و Build.

بعد از آن می‌توانید وارد موضوعات پیشرفته‌تر مانند هوش مصنوعی دشمنان، Multiplayer، Shader، Procedural Generation، Networking، VR و AR شوید.

هوش مصنوعی چه تغییری در بازی‌سازی ایجاد کرده است؟

هوش مصنوعی می‌تواند در ساخت Concept Art، پیشنهاد کد، طراحی نمونه مرحله، تولید Dialogue، پیدا کردن Bug و ایجاد Prototype کمک کند. Unreal Engine 5.8 حتی قابلیت‌هایی برای سریع‌ترکردن فرایند تولید محتوا و گردش‌کارهای مرتبط با LLM ارائه کرده است.

اما AI جای دانش پایه را نمی‌گیرد. اگر ندانید Collision، Game Loop، State یا Level Design چیست، تشخیص درست یا غلط بودن خروجی هوش مصنوعی دشوار می‌شود.

بهترین روش این است که AI را دستیار بازی‌ساز بدانید، نه بازی‌ساز کامل.

جمع‌بندی

برای ورود به بازی‌سازی لازم نیست از روز اول برنامه‌نویس، طراح سه‌بعدی و انیماتور حرفه‌ای باشید. ابتدا یک موتور مانند Unity، Unreal Engine یا Godot انتخاب کنید و یک بازی بسیار کوچک بسازید.

مهم‌ترین مفاهیمی که باید یاد بگیرید عبارت‌اند از Scene، Object، Transform، Input، Collision، Physics، Script، Animation، UI، Sound و Level Design.

مسیر مناسب برای یک مبتدی چنین است:

موتور بازی‌سازی → صحنه و اشیا → برنامه‌نویسی پایه → حرکت → برخورد → قوانین بازی → UI و صدا → مرحله → تست → خروجی

زمانی که بتوانید یک بازی کوچک را از صفحه شروع تا مرحله بازی و Game Over به‌تنهایی بسازید، از مرحله کاملاً مبتدی عبور کرده‌اید. بعد از آن، ساخت چند پروژه کوچک مختلف بسیار مفیدتر از شروع یک پروژه عظیم و نیمه‌تمام خواهد بود.