آموزش صفر تا صد مایکروسافت پروجکت msp (فیلم+ جزوه رایگان)

بعد از حدود ۱ هفته گشت و گذار در اینترنت و از بین هزاران ویدیو، یک مجموعه بی نقص و کامل ویدیویی را برای یادگیری msp گلچین کرده ایم. این مجموعه کامل برای شروع از صفر و برای همه سطوح مناسب می باشد. بعد از آن نیز بهترین جزوه PDF فارسی موجود در اینترنت را جهت تکمیل یادگیری می توانید دانلود کنید.

۱-مفاهیم، نکات و اصول مهم ماکروسافت پروجکت (یادگیری همین قسمت یعنی 50% قضیه)

Microsoft Project یا MSP نرم‌افزاری برای برنامه‌ریزی، زمان‌بندی و کنترل پروژه است. با آن می‌توانید فعالیت‌های یک پروژه را تعریف کنید، مدت انجام آن‌ها را مشخص کنید، ارتباط میان فعالیت‌ها را بسازید، نیروی انسانی و تجهیزات را تخصیص دهید، هزینه‌ها را برآورد کنید و در طول اجرای پروژه میزان پیشرفت واقعی را با برنامه اولیه مقایسه کنید.

Microsoft Project در پروژه‌های ساختمانی، صنعتی، عمرانی، IT، تولید، نصب تجهیزات و بسیاری از پروژه‌های سازمانی کاربرد دارد. برای یک مبتدی، منطق کلی کار چنین است:

تعریف پروژه → تقویم → WBS → فعالیت‌ها → مدت → روابط → منابع → هزینه → مسیر بحرانی → Baseline → ثبت پیشرفت → کنترل پروژه

اگر این مسیر را بفهمید، بخش زیادی از MSP برایتان قابل درک خواهد شد.

MSP دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟

فرض کنید قرار است یک ساختمان ساخته شود. فعالیت‌هایی مانند این‌ها دارید:

• طراحی
• خاک‌برداری
• اجرای فونداسیون
• اجرای اسکلت
• دیوارچینی
• تأسیسات
• نازک‌کاری
• تحویل پروژه

بعضی فعالیت‌ها نمی‌توانند قبل از اتمام فعالیت قبلی شروع شوند. بعضی نیز می‌توانند هم‌زمان انجام شوند. Microsoft Project این روابط را محاسبه می‌کند و مشخص می‌کند پروژه تقریباً چه زمانی تمام خواهد شد. پس MSP بیشتر از اینکه یک «لیست کارها» باشد، یک سیستم زمان‌بندی و کنترل پروژه است.

وضعیت Microsoft Project در سال ۲۰۲۶

نسخه‌های دسکتاپ فعلی Microsoft Project شامل Project Standard 2024 و Project Professional 2024 هستند و مایکروسافت همچنان راهنمای نصب و استفاده از آن‌ها را ارائه می‌کند.

اما Project for the web از اوت ۲۰۲۵ بازنشسته و قابلیت‌های آن به Microsoft Planner منتقل شده‌اند. سرویس قدیمی Project Online نیز قرار است در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ بازنشسته شود. بنابراین وقتی درباره MSP صحبت می‌کنیم، باید نسخه دسکتاپ Microsoft Project را از Project Online و Planner جدا بدانیم.

Project چیست؟

در MSP هر فایل معمولاً یک پروژه را نمایش می‌دهد. مثلاً Construction ProjectیاWebsite Development

فایل Microsoft Project معمولاً با پسوند .mpp ذخیره می‌شود. داخل این فایل اطلاعاتی مانند فعالیت‌ها، تاریخ‌ها، منابع، روابط، هزینه‌ها و میزان پیشرفت پروژه قرار دارند.

Task یا فعالیت چیست؟

Task یکی از مهم‌ترین مفاهیم MSP است. Task کاری است که برای پیشبرد پروژه باید انجام شود. مثلاً در ساخت ساختمان:

خاک‌برداری
اجرای فونداسیون
اجرای اسکلت
دیوارچینی
برق‌کاری
نقاشی

هر فعالیت معمولاً اطلاعاتی مانند موارد زیر دارد:

• Task Name نام فعالیت.
• Duration مدت فعالیت.
• Start زمان شروع.
• Finish زمان پایان.
• Predecessor فعالیت قبلی مرتبط.
• Resource منبع انجام‌دهنده کار.

Duration چیست؟

Duration یعنی مدت زمانی که برای انجام یک فعالیت پیش‌بینی شده است. مثلاً:

خاک‌برداری = 3 days
فونداسیون = 7 days
اسکلت = 20 days

در MSP معمولاً با واحدهایی مانند:

•  hساعت
•  dروز
• w هفته

کار می‌کنید مثلاً5d یعنی پنج روز کاری. نکته مهم این است که Duration الزاماً برابر فاصله تقویمی نیست؛ تقویم کاری پروژه روی آن اثر می‌گذارد.

Calendar چرا اهمیت دارد؟

قبل از زمان‌بندی باید مشخص کنید تیم پروژه چه زمانی کار می‌کند. مثلاً:

• شنبه تا چهارشنبه
• ۸ صبح تا ۵ عصر
• پنجشنبه
• نیمه‌وقت
• جمعه
• تعطیل

همچنین ممکن است تعطیلات رسمی یا تعطیلات مخصوص شرکت داشته باشید. اگر Calendar اشتباه باشد، تاریخ‌های کل پروژه نیز اشتباه خواهند شد.

یکی از خطاهای رایج این است که کاربر ابتدا صدها فعالیت وارد می‌کند و بعد متوجه می‌شود تقویم پروژه درست تنظیم نشده است. بهتر است در ابتدای پروژه تقویم کاری را بررسی کنید.

WBS چیست؟

WBS مخفف Work Breakdown Structure است. یعنی پروژه بزرگ را به قسمت‌های کوچک‌تر تقسیم کنیم. مثلاً:

ساخت ساختمان

1. آماده‌سازی
   1.1 تجهیز کارگاه
   1.2 خاک‌برداری

2. سازه
   2.1 فونداسیون
   2.2 ستون‌ها
   2.3 سقف

3. معماری
   3.1 دیوارچینی
   3.2 گچ‌کاری
   3.3 نقاشی

در MSP معمولاً با Indent و Outdent می‌توانید این ساختار را ایجاد کنید. عنوان‌هایی مثل «سازه» یا «معماری» معمولاً Summary Task هستند و زیر آن‌ها فعالیت‌های جزئی قرار می‌گیرند.

یک WBS خوب باعث می‌شود پروژه قابل مدیریت‌تر شود.

Summary Task چیست؟

Summary Task گروهی از فعالیت‌ها را در خود قرار می‌دهد. مثلاً:

تأسیسات
    لوله‌کشی
    سیم‌کشی
    نصب تجهیزات

«تأسیسات» Summary Task است. نکته مهم این است که معمولاً نباید Duration یک Summary Task را دستی تعیین کنید. MSP مدت آن را از فعالیت‌های زیرمجموعه محاسبه می‌کند.

Milestone چیست؟

Milestone یا نقطه عطف، یک اتفاق مهم پروژه است که معمولاً Duration آن صفر است. مثلاً:

• پایان فونداسیون
• تأیید کارفرما
• تحویل پروژه

می‌توانید Milestone را با 0d تعریف کنید. Milestone خودش کار چندروزه نیست؛ بلکه یک نقطه مهم زمانی است.

وابستگی بین فعالیت‌ها

یکی از مهم‌ترین بخش‌های زمان‌بندی مشخص‌کردن رابطه فعالیت‌هاست. مثلاً فونداسیون باید تمام شود، سپس ستون‌ها شروع شوند. در MSP چهار رابطه مهم وجود دارد.

Finish to Start یا FS

رایج‌ترین رابطه. فعالیت دوم بعد از پایان فعالیت اول شروع می‌شود.

فونداسیون → اسکلت

Start to Start یا SS

فعالیت دوم بعد از شروع فعالیت اول می‌تواند شروع شود.

Finish to Finish یا FF

پایان فعالیت دوم به پایان فعالیت اول وابسته است.

Start to Finish یا SF

کم‌کاربردترین نوع رابطه است. برای شروع، مهم‌ترین رابطه‌ای که باید خوب یاد بگیرید FS است.

Predecessor چیست؟

Predecessor یعنی فعالیت قبلی که یک Task به آن وابسته است. فرض کنید:

Task 5 باید بعد از Task 4 شروع شود. در ستون Predecessors می‌توانید ارتباط آن‌ها را مشخص کنید.

بهتر است به‌جای واردکردن دستی تاریخ شروع و پایان همه فعالیت‌ها، روابط منطقی میان فعالیت‌ها را تعریف کنید و اجازه دهید MSP تاریخ‌ها را محاسبه کند.

این یکی از مهم‌ترین اصول زمان‌بندی حرفه‌ای است.

Lead و Lag چیست؟

گاهی میان دو فعالیت فاصله زمانی داریم. مثلاً بتن‌ریزی تمام شده و باید سه روز صبر کنیم تا فعالیت بعدی شروع شود. این فاصله:

Lag

است. مثلاً:

FS + 3d

گاهی نیز فعالیت بعدی قبل از اتمام کامل قبلی شروع می‌شود. این حالت می‌تواند با Lead نمایش داده شود. اما برای مبتدی بهتر است ابتدا روابط اصلی را خوب یاد بگیرید و از Lead/Lag پیچیده بی‌دلیل استفاده نکنید.

Gantt Chart چیست؟

یکی از معروف‌ترین بخش‌های Microsoft Project، نمودار گانت است. سمت چپ جدول فعالیت‌ها را می‌بینید و سمت راست هر فعالیت به شکل یک نوار زمانی نمایش داده می‌شود. مثلاً:

خاک‌برداری      ███
فونداسیون          ███████
اسکلت                    ██████████
دیوارچینی                           █████

Gantt Chart به شما کمک می‌کند ترتیب، هم‌پوشانی و زمان فعالیت‌ها را سریع مشاهده کنید. Microsoft نیز Gantt Chart را یکی از Viewهای اصلی Project برای واردکردن و مشاهده Taskها معرفی می‌کند.

Resource چیست؟

• Resource یعنی چیزی که برای انجام فعالیت لازم است. سه گروه اصلی را می‌توان در نظر گرفت:
• Work Resources افراد و تجهیزات. مثلاً مهندس، برق‌کار یا جرثقیل.
• Material Resources مصالح مصرفی مانند سیمان یا فولاد.
• Cost Resources هزینه‌هایی که مستقیماً به یک فعالیت نسبت داده می‌شوند.

بعد از تعریف Resourceها می‌توانید آن‌ها را به Taskها اختصاص دهید.

Resource Sheet چیست؟

از نمای: Resource Sheetمی‌توانید منابع پروژه را تعریف کنید.مثلاً:

سپس منابع را به فعالیت‌های مربوطه Assign می‌کنید.

Overallocated Resource چیست؟

فرض کنید فقط یک مهندس دارید اما او را در یک روز به دو فعالیت تمام‌وقت اختصاص داده‌اید. در این صورت Resource ممکن است Overallocated شود.

یعنی بیشتر از ظرفیت واقعی برای او کار تعریف شده است. MSP می‌تواند این مشکل را نشان دهد. راه‌حل ممکن است شامل:

• تغییر زمان فعالیت
• کاهش تخصیص
• اضافه‌کردن نیروی دیگر
• Resource Leveling

باشد. اما Resource Leveling را کورکورانه اجرا نکنید؛ تغییرات ایجادشده در برنامه را بررسی کنید.

Critical Path چیست؟

مسیر بحرانی یا Critical Path یکی از مهم‌ترین مفاهیم مدیریت پروژه است. مسیر بحرانی مجموعه‌ای از فعالیت‌هاست که تأخیر آن‌ها می‌تواند تاریخ پایان پروژه را عقب بیندازد. مثلاً:

خاک‌برداری
↓
فونداسیون
↓
اسکلت
↓
سقف
↓
تحویل

اگر هر کدام از این فعالیت‌های بحرانی دیر تمام شوند، ممکن است کل پروژه دیر تمام شود. در مقابل بعضی فعالیت‌ها مقداری آزادی زمانی یا Float/Slack دارند. برای مدیر پروژه، کنترل فعالیت‌های Critical بسیار مهم است.

Slack یا Float چیست؟

فرض کنید فعالیتی می‌تواند دو روز دیرتر شروع شود بدون اینکه پایان کل پروژه عقب بیفتد. این فعالیت مقداری Slack دارد.اگر:

Total Slack = 0

باشد، فعالیت معمولاً در مسیر بحرانی قرار می‌گیرد یا نسبت به تاریخ پایان آزادی زمانی ندارد. اما Critical Path فقط یک رنگ قرمز روی Gantt نیست؛ باید منطق شبکه فعالیت‌ها را نیز درک کنید.

Constraint چیست؟

Constraint محدودیتی روی زمان فعالیت است. مثلاً:

Must Start On

یعنی فعالیت حتماً در تاریخ مشخصی شروع شود. یا:

Start No Earlier Than

یعنی فعالیت قبل از یک تاریخ مشخص شروع نشود. استفاده زیاد از Constraintهای سخت می‌تواند برنامه را غیرمنعطف کند.

در یک برنامه زمان‌بندی خوب بهتر است تا حد امکان تاریخ‌ها از:

Duration + Calendar + Dependencies

محاسبه شوند، نه اینکه برای هر Task تاریخ ثابت دستی وارد شود.

Baseline چیست؟

بعد از اینکه برنامه پروژه تأیید شد باید یک نسخه مبنا ذخیره کنید. این نسخه Baseline نام دارد. Baseline مانند عکس برنامه در زمان تصویب پروژه است. مثلاً در Baseline گفته‌ایم:

پایان پروژه = ۳۰ آذر

بعد از دو ماه ممکن است برنامه فعلی نشان دهد:

پایان پروژه = ۱۵ دی

حالا می‌توانیم متوجه شویم پروژه تقریباً ۱۵ روز نسبت به برنامه اولیه عقب افتاده است. بدون Baseline، مقایسه «برنامه» و «عملکرد واقعی» دشوار خواهد بود.

Actual و Planned را از هم جدا کنید

در زمان اجرای پروژه سه مفهوم مهم داریم:

Planned

چیزی که برنامه‌ریزی شده بود.

Actual

چیزی که واقعاً اتفاق افتاده است.

Remaining

کاری که هنوز باقی مانده است. مثلاً یک فعالیت ده‌روزه بعد از پنج روز ممکن است 50% Complete  باشد. اما درصد پیشرفت را صرفاً براساس گذشت زمان وارد نکنید. پیشرفت واقعی باید تا حد امکان براساس کار انجام‌شده سنجیده شود.

Tracking Gantt چیست؟

نمای:

Tracking Gantt

برای مقایسه برنامه فعلی با Baseline بسیار مفید است. در این View می‌توانید تفاوت میان زمان‌بندی اولیه و وضعیت فعلی را مشاهده کنید.

مثلاً اگر فعالیتی نسبت به Baseline جابه‌جا شده باشد، مشخص می‌شود. این View هنگام کنترل پروژه بسیار کاربردی‌تر از نگاه‌کردن صرف به Gantt اولیه است.

هزینه پروژه

اگر نرخ Resourceها را تعریف کرده باشید، MSP می‌تواند بخش زیادی از هزینه‌ها را محاسبه کند. مثلاً:

• مهندس = نرخ ساعتی
• جرثقیل = هزینه روزانه
• مصالح = هزینه واحد

سپس با تخصیص منابع به Taskها هزینه فعالیت‌ها و کل پروژه محاسبه می‌شود. Microsoft Project علاوه بر برنامه‌ریزی فعالیت و منابع، امکان مدیریت Budget و سنجش پیشرفت پروژه را نیز فراهم می‌کند.

Auto Scheduled بهتر است یا Manual Scheduled؟

Taskها می‌توانند به شکل Manual یا Auto Scheduled باشند. در Auto Scheduled، نرم‌افزار تاریخ‌ها را براساس روابط، Duration و Calendar محاسبه می‌کند.

برای یادگیری اصول زمان‌بندی و پروژه‌های واقعی، معمولاً باید کار با Auto Scheduled را خوب یاد بگیرید. Manual Scheduled برای بعضی برنامه‌ریزی‌های اولیه مفید است، اما استفاده زیاد از آن باعث می‌شود قدرت محاسبات خودکار MSP کمتر شود.

۲-موارد آموزش داده شده در این پکیج

• نصب نسخه مناسب نرم افزار و انتخاب ویرایش مناسب برای پروژه
• ایجاد و ذخیره سازی پروژه ها
• آماده سازی تقویم
• ایجاد فعالیت های موردی و تکرار شونده
• لینک کردن و زمان بندی فعالیت ها
• تخصیص منابع به فعالیت ها
• مشاهده داده ها، طبقه بندی، گروه بندی و فیلتر کردن
• تنظیم برنامه پروژه
• آشنایی با خط مبنا، برنامه، و ارزش های واقعی
• گزارش وضعیت پروژه
• به اشتراک گذاری پروژه ها
• و …

۳-دانلود آموزش

 دانلود فیلم های این پکیج

 دانلود جزوه PDF

 حجم: ۲۰۰ مگابایت (فشرده شده)

 سطح: از صفر تا صد

 نسخه آموزش داده شده: مناسب برای همه نسخه ها

به دنبال یادگیری سریع تر، حرفه ای تر، کامل تر و با کیفیت فول اچ دی هستید؟ 

4-ترفندهای بسیااار کاربردی ماکروسافت پراجکت که باید بلد باشید

اشتباهات رایج مبتدیان

از این خطاها تا حد امکان دوری کنید:

• واردکردن مستقیم تاریخ برای تمام فعالیت‌ها
• نساختن WBS
• تنظیم نکردن Calendar
• نداشتن رابطه بین Taskها
• وابسته‌کردن Summary Taskها بدون دلیل
• استفاده بیش از حد از Constraint
• ذخیره نکردن Baseline
• اشتباه گرفتن درصد زمان گذشته با پیشرفت واقعی
• نادیده گرفتن Critical Path
• تعریف منابع بدون بررسی ظرفیت
• تغییر برنامه برای خوب نشان دادن وضعیت پروژه
• اعتماد به خروجی MSP بدون بررسی منطق زمان‌بندی

MSP فقط محاسبه می‌کند. اگر اطلاعات اولیه اشتباه باشند، خروجی نیز می‌تواند اشتباه باشد.

پروژه تمرینی مناسب

برای اولین تمرین، یک پروژه بازسازی یک دفتر کوچک بسازید. فعالیت‌ها:

شروع پروژه
طراحی
تخریب
برق‌کاری
لوله‌کشی
کف‌سازی
رنگ‌آمیزی
نصب تجهیزات
نظافت
تحویل

سپس:

1. Duration هر فعالیت را تعیین کنید.
2. روابط FS بسازید.
3. Calendar پروژه را تنظیم کنید.
4. چند Resource تعریف کنید.
5. منابع را Assign کنید.
6. Critical Path را مشاهده کنید.
7. Baseline ذخیره کنید.
8. برای چند Task درصد پیشرفت وارد کنید.
9. Tracking Gantt را بررسی کنید.

با همین تمرین بخش بزرگی از اصول MSP را یاد خواهید گرفت.

مسیر پیشنهادی یادگیری Microsoft Project

برای یک مبتدی این ترتیب مناسب است:

مرحله اول Project، Task و Gantt Chart.

مرحله دوم Calendar و Working Time.

مرحله سوم WBS و Summary Task.

مرحله چهارم Duration و Milestone.

مرحله پنجم FS، SS، FF و SF.

مرحله ششم Lead و Lag.

مرحله هفتم Resources و Resource Assignment.

مرحله هشتم Critical Path و Slack.

مرحله نهم Cost.

مرحله دهم Baseline.

مرحله یازدهم Actual Progress و Tracking.

مرحله دوازدهم Reports و کنترل پروژه.

پس از این مرحله می‌توانید سراغ موضوعات پیشرفته‌تر مانند Resource Leveling، Earned Value Management، Multiple Baselines، Custom Fields، Master Projects و مدیریت چند پروژه بروید.

تفاوت MSP و Excel در مدیریت پروژه

Excel برای فهرست‌ها و محاسبات بسیار انعطاف‌پذیر است، اما MSP برای منطق زمان‌بندی ساخته شده است. اگر مدت یک فعالیت بحرانی در MSP تغییر کند، برنامه می‌تواند تاریخ فعالیت‌های بعدی و پایان پروژه را دوباره محاسبه کند.

در Excel برای ساخت چنین سیستمی باید فرمول‌ها و ساختارهای زیادی ایجاد کنید. پس به‌صورت ساده:

Excel → جدول، گزارش و محاسبات عمومی

Microsoft Project → زمان‌بندی و کنترل پروژه

جمع‌بندی

برای یادگیری Microsoft Project لازم نیست ابتدا تمام منوها و گزارش‌های آن را حفظ کنید. مهم‌ترین زنجیره این است:

Project → Calendar → WBS → Task → Duration → Dependency → Resource → Critical Path → Baseline → Actual Progress → Report

اگر بتوانید یک پروژه را به فعالیت‌های منطقی تقسیم کنید، Duration و روابط را تعریف کنید، منابع اختصاص دهید، مسیر بحرانی را تشخیص دهید، Baseline ذخیره کنید و بعد پیشرفت واقعی را با برنامه مقایسه کنید، بخش اصلی Microsoft Project را یاد گرفته‌اید.

مهم‌تر از مهارت کار با خود نرم‌افزار، شناخت اصول زمان‌بندی و کنترل پروژه است. کسی که فقط منوهای MSP را بلد باشد ولی WBS، Dependency، Critical Path و Baseline را نفهمد، در پروژه واقعی با مشکل مواجه خواهد شد. هر گونه سوالی در زمینه این مطلب دارید در بخش نظرات مطرح کنید تا به آن پاسخ دهیم.