4 بهترین جزوه PDF آموزش برنامه نویسی پایتون (دانلود رایگان)

در ادامه آموزش های کاربردی برنامه نویسی پایتون، بعد از حدود ۱ هفته گشت و گذار در اینترنت و از بین ده ها کتاب و جزوه، یک مجموعه ۴ تایی بی نقص و کامل را برای یادگیری سریع این نرم افزار گلچین کرده ایم. این مجموعه کامل برای شروع از صفر و برای همه سطوح مناسب می باشد.
مفاهیم، اصول و نکات اولیه پایتون برای مبتدیان
Python یکی از محبوبترین و سادهترین زبانهای برنامهنویسی برای شروع است. خوانایی بالای کد، کتابخانههای فراوان و کاربرد گسترده باعث شده پایتون در زمینههایی مانند هوش مصنوعی، تحلیل داده، طراحی وب، اتوماسیون، برنامهنویسی علمی، ساخت ابزارهای کاربردی و پردازش اطلاعات استفاده شود.
برای شروع لازم نیست صدها دستور را حفظ کنید. مهمتر این است که منطق برنامهنویسی را یاد بگیرید. مسیر مناسب برای یک مبتدی تقریباً چنین است:
متغیر → انواع داده → ورودی و خروجی → شرط → حلقه → List و Dictionary → Function → فایل → مدیریت خطا → Module → شیءگرایی → پروژه واقعی
دستورات پایتون را باید حفظ کرد؟
برنامهنویسی یعنی مجموعهای از دستورها را به کامپیوتر بدهیم تا مسئلهای را حل کند. مثلاً برنامهای برای محاسبه میانگین سه نمره میتواند این منطق را داشته باشد:
دریافت نمرهها → جمع آنها → تقسیم بر تعداد → نمایش نتیجه
برنامهنویس قبل از نوشتن کد باید بتواند مسئله را به مراحل کوچکتر تقسیم کند. بنابراین مهمترین مهارت برنامهنویسی فقط حفظ دستورات نیست؛ بلکه حل مسئله و طراحی الگوریتم است.
اولین برنامه پایتون
یکی از سادهترین دستورات:
print("Hello Python")تابع print() اطلاعات را روی صفحه نمایش میدهد. مثلاً:
print("سلام")
print(10 + 5)خروجی:
سلام
15همین مثال ساده نشان میدهد پایتون میتواند هم با متن و هم با محاسبات کار کند.
متغیر چیست؟
متغیر محلی برای نگهداری اطلاعات است. مثلاً:
name = "Ali"
age = 25
price = 150000در اینجا سه متغیر ساختهایم. میتوانیم بعداً از آنها استفاده کنیم:
print(name)
print(age)نام متغیر بهتر است معنیدار باشد. این:
student_age = 20بهتر از این است:
x = 20مگر اینکه x واقعاً معنی مشخصی در مسئله داشته باشد.
انواع داده در پایتون
چند نوع داده پایه بسیار مهم هستند:
| نوع | مثال | کاربرد |
|---|---|---|
| int | 25 |
عدد صحیح |
| float | 18.5 |
عدد اعشاری |
| str | "Tehran" |
متن |
| bool | True |
درست/غلط |
| None | None |
نبودن مقدار |
مثلاً:
age = 30
height = 1.78
city = "Tehran"
is_student = Trueمیتوانید نوع یک متغیر را بررسی کنید:
print(type(age))شناخت نوع داده بسیار مهم است، زیرا عملیات مختلف روی انواع متفاوت داده انجام میشوند.
دریافت اطلاعات از کاربر
برای گرفتن ورودی از input() استفاده میشود:
name = input("نام خود را وارد کنید: ")
print("سلام", name)نکته مهم این است که input() معمولاً نتیجه را به شکل متن برمیگرداند. اگر عدد میخواهید باید آن را تبدیل کنید:
age = int(input("سن: "))برای عدد اعشاری:
price = float(input("قیمت: "))این تفاوت یکی از اولین مواردی است که مبتدیان باید خوب یاد بگیرند.
عملگرهای ریاضی
پایتون میتواند مانند ماشینحساب عمل کند:
a = 10
b = 3
print(a + b)
print(a - b)
print(a * b)
print(a / b)عملگرهای مهم:
| عملگر | کاربرد |
+ |
جمع |
- |
تفریق |
* |
ضرب |
/ |
تقسیم |
// |
تقسیم صحیح |
% |
باقیمانده |
** |
توان |
مثلاً:
print(2 ** 3)نتیجه:
8شرط if
برنامهها باید بتوانند تصمیم بگیرند. مثلاً اگر سن کاربر حداقل 18 باشد:
age = 20
if age >= 18:
print("بزرگسال")اگر بخواهیم حالت دیگر را نیز مشخص کنیم:
if age >= 18:
print("بزرگسال")
else:
print("کمتر از 18 سال")و برای چند حالت:
score = 17
if score >= 18:
print("عالی")
elif score >= 12:
print("قبول")
else:
print("مردود")تورفتگی یا Indentation بسیار مهم است
پایتون برخلاف بسیاری از زبانها از { } برای مشخصکردن بلوک کد استفاده نمیکند. تورفتگی اهمیت دارد:
if age >= 18:
print("مجاز")این درست است. اما اگر تورفتگی اشتباه باشد، ممکن است خطا بگیرید یا منطق برنامه تغییر کند. معمولاً برای هر سطح از 4 Space استفاده میشود.
عملگرهای مقایسهای
برای ساخت شرطها از این عملگرها استفاده میکنیم:
| عملگر | معنی |
== |
مساوی |
!= |
نامساوی |
> |
بزرگتر |
< |
کوچکتر |
>= |
بزرگتر یا مساوی |
<= |
کوچکتر یا مساوی |
توجه کنید:
x = 10یعنی قرار دادن مقدار. اما:
x == 10یعنی بررسی اینکه آیا x برابر 10 است. اشتباهگرفتن = و == از خطاهای رایج مبتدیان است.
and، or و not
برای ترکیب چند شرط:
age = 25
has_card = True
if age >= 18 and has_card:
print("ورود مجاز است")and یعنی هر دو شرط باید درست باشند. or یعنی حداقل یکی درست باشد. not نتیجه منطقی را برعکس میکند.
حلقه for
وقتی میخواهیم کاری را چند بار انجام دهیم، حلقه استفاده میکنیم. مثلاً:
for i in range(5):
print(i)خروجی:
0
1
2
3
4نکته مهم: در بسیاری از بخشهای پایتون شمارش از صفر آغاز میشود. این موضوع در Listها نیز اهمیت دارد.
حلقه while
حلقه while تا زمانی ادامه دارد که یک شرط درست باشد. مثلاً:
number = 1
while number <= 5:
print(number)
number += 1اگر شرط هیچوقت False نشود، ممکن است حلقه بینهایت ایجاد شود. مثلاً:
while True:
print("Hello")این برنامه تا زمانی که متوقفش نکنید ادامه پیدا میکند.
List چیست؟
List یکی از مهمترین ساختارهای داده پایتون است. برای نگهداری چند مقدار:
names = ["Ali", "Sara", "Reza"]اولین عنصر:
print(names[0])خروجی:
Aliآخرین عنصر:
print(names[-1])برای اضافهکردن:
names.append("Mina")برای حذف:
names.remove("Sara")و برای پیمایش:
for name in names:
print(name)List را خیلی خوب یاد بگیرید؛ در پروژههای واقعی دائماً با آن سروکار خواهید داشت.
Tuple چیست؟
Tuple شبیه List است، اما معمولاً بعد از ساختهشدن تغییر نمیکند.
point = (10, 20)برای دادههایی که قرار نیست تغییر کنند، Tuple میتواند انتخاب مناسبی باشد. در شروع فقط تفاوت اصلی را به یاد داشته باشید:
List → قابل تغییر
Tuple → معمولاً ثابت
Dictionary چیست؟
Dictionary اطلاعات را به شکل کلید و مقدار ذخیره میکند. مثلاً:
student = {
"name": "Ali",
"age": 20,
"score": 18
}دسترسی به نام:
print(student["name"])نتیجه:
AliDictionary در بسیاری از برنامهها بسیار مهم است؛ مخصوصاً هنگام کار با اطلاعات ساختاریافته و دادههای JSON.
Set چیست؟
Set مجموعهای از مقادیر یکتا است. مثلاً:
numbers = {1, 2, 2, 3, 3, 4}
print(numbers)مقادیر تکراری حذف میشوند. Set برای بررسی عضویت و حذف مقادیر تکراری مفید است.
String یا رشته متنی
متن در پایتون با str نمایش داده میشود:
text = "Python Programming"چند عملیات کاربردی:
print(text.upper())
print(text.lower())
print(len(text))برای ترکیب متنها:
first_name = "Ali"
last_name = "Ahmadi"
full_name = first_name + " " + last_nameاما روش بسیار خوب، f-string است:
name = "Ali"
age = 25
print(f"{name} is {age} years old")برای تولید متنهای پویا، f-string بسیار کاربردی است.
Function چیست؟
Function مجموعهای از دستورات است که برای انجام یک کار مشخص نوشته میشود. مثلاً:
def greet():
print("سلام")برای اجرا:
greet()تابع میتواند ورودی بگیرد:
def greet(name):
print(f"سلام {name}")و نتیجه برگرداند:
def add(a, b):
return a + b
result = add(5, 7)
print(result)توابع باعث میشوند کد:
- مرتبتر شود
- تکرار کمتر شود
- تست آسانتر شود
- نگهداری پروژه سادهتر شود
یکی از مهمترین مراحل عبور از سطح مبتدی، یادگیری درست Function است.
Scope چیست؟
متغیری که داخل Function ساخته میشود معمولاً فقط در همان Function قابل دسترسی است. مثلاً:
def test():
x = 10
print(x)متغیر x در اینجا Local است. در شروع لازم نیست Scope را بسیار عمیق یاد بگیرید، اما تفاوت Local و Global Variable را بشناسید. استفاده زیاد از متغیرهای Global معمولاً طراحی خوبی نیست.
Module چیست؟
لازم نیست تمام کدهای پروژه را در یک فایل بنویسید. میتوان برنامه را به چند Module تقسیم کرد. همچنین پایتون Moduleهای آماده زیادی دارد. مثلاً:
import math
print(math.sqrt(25))نتیجه:
5.0یا:
import random
print(random.randint(1, 10))یکی از قدرتهای اصلی Python همین اکوسیستم بزرگ Moduleها و Packageهاست.
Package و pip
بستههای زیادی توسط جامعه پایتون ساخته شدهاند. برای نصب معمولاً از pip استفاده میشود. مثلاً:
pip install requestsبعد داخل برنامه:
import requestsبستههای معروف پایتون شامل مواردی مانند:
- NumPy
- Pandas
- Matplotlib
- Requests
- Django
- FastAPI
- Flask
- PyTorch
هستند. اما مبتدی نباید از روز اول دهها Package نصب کند. ابتدا خود زبان Python را یاد بگیرید.
خواندن و نوشتن فایل
یکی از کاربردهای مهم پایتون پردازش فایلهاست. مثلاً نوشتن:
with open("note.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
file.write("سلام پایتون")برای خواندن:
with open("note.txt", "r", encoding="utf-8") as file:
text = file.read()
print(text)استفاده از with باعث میشود فایل بعد از پایان کار بهدرستی بسته شود.
خطاها بخش طبیعی برنامهنویسی هستند
اگر برنامه خطا داد، به معنی این نیست که برنامهنویسی بلد نیستید. Error بخشی طبیعی از کار است. مثلاً:
print(10 / 0)باعث خطای ZeroDivisionError میشود. خطاها معمولاً نام مشخصی دارند و همان نام اطلاعات خوبی درباره مشکل میدهد. یکی از عادتهای مهم برنامهنویس خوب این است که متن خطا را بخواند، نه اینکه فوراً همه کد را تغییر دهد.
try و except
میتوان بعضی خطاها را مدیریت کرد:
try:
number = int(input("عدد وارد کنید: "))
print(100 / number)
except ValueError:
print("لطفاً عدد وارد کنید")
except ZeroDivisionError:
print("تقسیم بر صفر ممکن نیست")این کار باعث میشود برنامه در برابر بعضی ورودیهای اشتباه مقاومتر باشد.
Class و Object
پایتون از برنامهنویسی شیءگرا پشتیبانی میکند. فرض کنید میخواهیم دانشجو تعریف کنیم:
class Student:
def __init__(self, name, score):
self.name = name
self.score = scoreساخت یک Object:
student1 = Student("Ali", 18)
print(student1.name)در اینجا: Student = Class و student1 = Object است. برای پروژههای اولیه لازم نیست شیءگرایی را خیلی عمیق شروع کنید. ابتدا Function، List و Dictionary را خوب یاد بگیرید و سپس وارد Class شوید.
Comment چیست؟
Comment توضیحی است که Python آن را اجرا نمیکند.
# محاسبه میانگین نمرات
average = total / countComment برای توضیح منطق پیچیده مفید است. اما لازم نیست برای هر خط کد توضیح بنویسید. این Comment:
# عدد 1 را به x اضافه کن
x += 1معمولاً ارزش زیادی ندارد، چون خود کد واضح است.
Virtual Environment چیست؟
وقتی چند پروژه Python دارید ممکن است هرکدام به نسخه متفاوتی از Packageها نیاز داشته باشند. Virtual Environment محیط جداگانهای برای وابستگیهای هر پروژه ایجاد میکند. مثلاً:
python -m venv .venvاین مفهوم برای اولین روز یادگیری ضروری نیست، اما وقتی پروژه واقعی شروع کردید بسیار مهم میشود.
PEP 8 چیست؟
PEP 8 مجموعهای از توصیههای استاندارد برای خواناتر نوشتن کد Python است. مثلاً نام متغیرها معمولاً به شکل:
user_name
total_price
student_countنوشته میشوند. کد خوانا فقط برای دیگران نیست؛ چند ماه بعد خودتان نیز باید بتوانید کد خود را بفهمید.
الگوریتم را قبل از کدنویسی مشخص کنید
فرض کنید میخواهید برنامهای برای تعیین زوج یا فرد بودن عدد بنویسید. قبل از Python:
- عدد را دریافت کن.
- باقیمانده تقسیم آن بر 2 را حساب کن.
- اگر صفر بود، زوج است.
- در غیر این صورت فرد است.
سپس کد:
number = int(input("عدد: "))
if number % 2 == 0:
print("زوج")
else:
print("فرد")این روش، یعنی فکرکردن قبل از کدنویسی، سرعت یادگیری را بسیار افزایش میدهد.
حوزههای کاربرد پایتون
بعد از یادگیری اصول پایه باید یک مسیر تخصصی انتخاب کنید.
هوش مصنوعی و Machine Learningابزارهایی مانند:
PyTorch
scikit-learn
ابزارهایی مانند:
Pandas
NumPy
Matplotlib
Framework هایی مانند:
Django
Flask
FastAPI
برای خودکارکردن فایلها، گزارشها، Excel، مرورگر و کارهای تکراری.
برنامهنویسی علمی برای محاسبات عددی، تحقیقات و مهندسی.
لازم نیست همزمان وارد همه این حوزهها شوید.
هوش مصنوعی و یادگیری Python
ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند:
- کد نمونه بنویسند
- Error را توضیح دهند
- تمرین تولید کنند
- کد را سادهتر کنند
- درباره یک Function توضیح دهند
اما یکی از بدترین روشهای یادگیری این است که مسئله را مستقیماً به AI بدهید و کد آماده را بدون فهمیدن Copy کنید. مثلاً اگر AI حلقهای نوشته است، باید بتوانید توضیح دهید:
این حلقه چه زمانی شروع میشود، چند بار اجرا میشود و چه زمانی متوقف میشود.
در غیر این صورت فقط کد دارید، نه مهارت برنامهنویسی.
دانلود پی دی اف ها
حجم: ۲۳ مگابایت
سطح: از صفر تا صد
نسخه آموزش داده شده: مناسب برای نسخه های پایتون
![]()
9 اشتباه رایج مبتدیان
از این موارد دوری کنید:
- حفظکردن دستورات بدون تمرین
- شروع مستقیم با هوش مصنوعی و Machine Learning
- کپیکردن کد بدون فهمیدن آن
- ترسیدن از Errorها
- ساخت پروژه بسیار بزرگ در شروع
- یادگیری چند زبان برنامهنویسی همزمان
- استفاده زیاد از متغیرهای نامفهوم مانند
aوx - نوشتن تمام برنامه در یک فایل بسیار بزرگ
- نصب دهها Library بدون نیاز
- تماشای آموزش زیاد بدون کدنویسی
قاعده مهم: برای یادگیری برنامهنویسی باید برنامه بنویسید. صرفاً دیدن ویدئو کافی نیست.
پروژههای مناسب برای شروع
پروژه اول: ماشینحساب
دو عدد دریافت کنید و عملیات جمع، تفریق، ضرب و تقسیم انجام دهید. مفاهیم:
input + متغیر + شرط + Function
پروژه دوم: بازی حدس عدد
کامپیوتر عددی تصادفی انتخاب کند و کاربر آن را حدس بزند. مفاهیم:
random + while + if
پروژه سوم: مدیریت لیست کارها
کاربر بتواند Task اضافه، حذف و مشاهده کند. مفاهیم:
List + Function + Loop
پروژه چهارم: دفترچه مخاطبان
نام و شماره تلفن ذخیره شود. مفاهیم:
Dictionary + File + Function
پروژه پنجم: تحلیل فایل CSV
یک فایل اطلاعات فروش بخوانید و مجموع یا میانگین را محاسبه کنید. این پروژه شما را به سمت Data Analysis هدایت میکند.
مسیر پیشنهادی یادگیری Python
ترتیب زیر برای یک مبتدی مناسب است:
مرحله ۱: print، متغیر و Data Type
مرحله ۲: input و تبدیل نوع داده
مرحله ۳: if، elif و else
مرحله ۴: for و while
مرحله ۵: String، List، Tuple، Dictionary و Set
مرحله ۶: Function
مرحله ۷: File Handling
مرحله ۸: Exception Handling
مرحله ۹: Module، Package و pip
مرحله ۱۰: Class و Object
مرحله ۱۱: Git و Virtual Environment
مرحله ۱۲: ساخت پروژه واقعی
بعد از این مرحله بر اساس هدفتان وارد وب، هوش مصنوعی، تحلیل داده، اتوماسیون یا برنامهنویسی علمی شوید.
جمعبندی
برای یادگیری Python از صفر لازم نیست صدها دستور را حفظ کنید. ابتدا این زنجیره را خوب یاد بگیرید:
متغیر → انواع داده → شرط → حلقه → ساختارهای داده → Function → File → Error Handling → Module → Object-Oriented Programming → پروژه
اگر بتوانید یک برنامه کوچک بنویسید که از کاربر اطلاعات دریافت کند، تصمیم بگیرد، اطلاعات را در List یا Dictionary نگهداری کند، از Function استفاده کند و نتیجه را در فایل ذخیره کند، بخش بزرگی از اصول اولیه Python را یاد گرفتهاید.
بعد از آن، مهمترین کار ساخت پروژههای کوچک و افزایش تدریجی سختی آنها است. پنج پروژه کوچک که خودتان نوشته باشید، معمولاً بسیار ارزشمندتر از دیدن چند دوره طولانی بدون تمرین عملی است. هر گونه سوالی در زمینه این مطلب دارید در بخش نظرات مطرح کنید تا به آن پاسخ دهیم.


سلام کتاب هایی که گذاشتید
پاسخنویسندگان کتاب ها راضی هستند؟
درود. بله این کتاب ها به رایگان جهت استفاده عموم در اینترنت منتشر شده اند
سلام این آموزش میتونه بطور کامل پایتون رو یاد بده.
و ی سوالی داشتم این امورش ورژن چند پایتون هستش؟
آقای حیدری پک پایتون تون خوبه قبول. اما چرا هر روز گرونترش می کنین اخه؟ واقعا چرااا؟ قیمت دوره های بقیه سایت ها که ثابته
واقعیت این هست که پایتون بیش از اون چیزی که فکرشون کنید با ارزش هست چه در ایران و چه در کشورهای دیگه براحتی جذب میشن کسانی که پایتون بلدن! و اینکه نه هیچ اموزش رایگانی کامل یادتون نمیده. من برنامه نویس حداقل بیست تا دوره/پک پایتون معروف در بازار ایران رو خریداری و بررسی کردم تا یک پک بی نقص حرفه ای توی فروشگاه موجود کردم اونم با قیمت یک پنجم دوره های مشابه. اگر توانش رو دارین خریداری کنید اگر نه فعلا با همین اموزشهای رایگان جلو برید
سلام
ممنونم که این سوال رو پرسیدید
این سوال برای منم پیش اومده بود
ببخشید توی ترموکس هم میشه پایتون رو با این جزو ها یاد گرفت؟
پاسخدادا ....ناموسن تو خود اینترنت سرچ کنی می تونی مفسر پایتون آنلاین رو پیدا کنی....این سوالا چیه آخه....
سلام میخواستم راهنماییم کنید بتونم یه برنامه در زبان پایتون بنویسم این برنامم منتهی دستور شرطی رو هنوز درس ندادن
پاسخA
ABA
ABCBA
ABCDCBA
ABCDEDCBA
ABCDEFEDCBA
ABCDEFGFEDCBA
SLM INE DASTORSH
print (A)
print(ABA)
v ta akhar
داداش چرا کارتو سخت میکنی
کمر برنامه نوبسای پایتونو رگ به رگ کردی
بسته حرفه ای پایتون تون رو خریدم فوق الااااده بود بی نظیررر منتها دیر رسید چون مشکل نت دارم امکان دانلود پک رو نداشتم پستی گرفتم. این ویدیوهای رایگان تون چییی ن اخه؟ تو این خراب شده هر چی پول بدی اش می خوری تمام تکنیکای متغیرها ، عملگرها و عملوندها ، متدها و ... رو پکحرفه ای داشت که اصلا توی این ویدیوهاتون نیست.
واسه سال ۹۶ جزوه ها بنظرم قدیمیه
num = int(input(Enter your number : ))
print(num)
for i in range(0,num):
if i== 0:
print(A)
else:
print(A+B*i+A)
سلام
ب نظر شما در ضمینه پردازش تصویر صنعتی
ایا کار با پایتون خوبه یا اوپن سی وی
a = ABCDEFGFEDCBA
i=0
for b in a:
i += 1
print(a[0:i])
a = ABCDEFGFEDCBA
for i in range(0,8):
if i==0:
print(a[0])
else:
print(a[0:i]+a[i:0:-1]+a[0])
i += 1
سلام ما از این کد دستوری استفاده میکنیم اما کد دیگه ای هم هست
پاسخturtle
good
پاسخسلام
پاسخچگونه یک دکمه بازگشت در پایتون tkinter میسازید وقتی یک صفحه به نام صفحه اول بسازید بعد مثال یک دکمه بنام صفحه دوم می سازیم وقتی دکمه صفحه دوم را بزنیم صفحه دوم باز بشه چگونه یک دکمه میسازید بنام بازگشت وقتی دکمه را بزنید از صفحه دوم به اول برگرده
چطوری برنامه حکم را بنویسیم
پاسخآیا کدش موجوده
اگه زبان انگلیسی تون خوبه programming بهترین برنامه ای که من میشناسم
سلام و عرض ادب
پاسخممنونم از سایت عالیتون
شرمنده من مقاله ام راجب پایتون ست میشه فایل word کتاب ها را بزارین آخه یه قسمتایی از کتاب هاتون خیلی مفید و خوبه
آقا من صفرم میخوام یاد بگیرم چیکار کنم
پاسخاز همین الان اقدام کن ب یادگیری.
سلام دوست عزیز بهتره که هرروز ویدیو های اموزشی ببینی یا دوره بخری و تمرین داشته باشی و کتاب بخونی اگه کتاب پیدا نکردی پی دی افشو دانلود کن بدردت میخوره و حتمی حتمی متغبر هارو یاد بگیر چون استرینگ و اینطور چیزا خیلی بدردت میخوره
داداش چند نمونه کتاب نام میبری راجب پایتون و جاوا
همین چند کلمه دست شما درد نکند نکند نکند ممنون ممنون ممنون سه مرتبه ای گفتم
پاسخ